Epeyce kadın gizlice erkek sözde kadınlar, mevsimlik sevdaların unutulmuş kızları, tasaları gizli cam güzeli kızlar, Sansaryan Han´da sorgulananlar, kullanılmış yüzlerini aynalara bırakan muhbirler, derinlemesine yalnız tutuklular, mağlup sarhoşlar, parmak uçlarından yıldızlar damlayan adamlar...Attila İlhan birbirinden sahici insanlarıyla kent resimleri çiziyor bize. Tanrıyoruz o insanları; kimi ben, kimi sen, kimi o...Bizler...
“…canımı kurtarayım derken, vatanını kaybedersin!..”Kurtuluş Savaşı’nın en hareketli günlerini Mustafa Kemal’in yaşamı içinde anlatan Gâzi Paşa, tarihsel olarak Kuvva-yı Milliye’nin İzmir’e girişi ve Trakya’nın geri alınması ile sonlanıyor.Bu çarpıcı dönemin içinde Latife Hanım, Fikriye Hanım, İsmet Paşa, Fevzi Çakmak, Kâzım Karabekir, Halide Edip, Falih Rıfkı, Yakup Kadri, Mustafa Suphi, Nâzım Hikmet, Çerkez Ethem… tümü de çok yakından tanıdığımız isimler Attilâ İlhan’ın bize o günleri yaşatan kurgusu ile romanda yerlerini alıyorlar.Gâzi Paşa, bir solukta okunup bitirilecek, yakın tarihimizin en önemli günlerini bizlere anımsatacak bir roman. “…kayık ve kağnı…”Ürkek ve kararsız kış güneşi, bir var bir yok. Alacası tumturaklı, incir moru ‘şeâmet’ bulutları, üst üste, ufka yığılmış. Mendireğin kuytusunda, metruk, yüzükoyun bir kayık; üstünde iki siyah deniz kuşu, kanatlarını rüzgâra açmış, kurutuyorlar: yoksa, karabatak mı bunlar?…
Bizi en ince yerimizden yakalıyor hep; birimizi, bazılarımızı değil, hepimizi... Kendini anlatıyor ama, dizelerinde hepimiz kendimizi buluyoruz, üstelik onlarda sadece biz varız sanarak. Öznel sevdalarımızı, "bize ait olanı" duyuyoruz onun sesinde. Hepimiz onun şiirinin kahramanlarıyız; bir türlü layıkıyla söylemeyi beceremediğimizi üç kelimeye sığdırıveriyor o: "Ben sana mecburum!" Attila İlhan şiirinin tek teması aşk değil elbette; bu kitapta beş bölümde topladığı şiirlerinde, dönemin siyasi havasını, çalkantılarını, gerilimi, direnişi, başkaldırıyı, imkansız aşkları ve özgürlük özlemini bulacaksınız.