Jochem Botman Bücher

In oorlogstijd ontstaan unieke kansen die normaal niet bestaan. Terwijl sommigen de oorlog afwachten, sluiten anderen zich aan bij het verzet of worden aangetrokken door het nationaalsocialisme en de strijd tegen het Bolsjewisme. Het beeld van de oorlog is vaak zwart-wit, maar er is ook een grijs gebied waar de motieven om voor de ene of de andere kant te kiezen minder duidelijk zijn. Sommigen collaboreerden uit economische redenen, overtuigingen of antisemitisme, terwijl anderen tussen beide zijden schipperden. Deze individuen fungeerden als informanten voor de Duitse contraspionage en boden tegelijkertijd hun diensten aan het verzet aan, wat hen een dubbeldekkende positie gaf. Toen de Duitse nederlaag nabij was, draaiden ze volledig om, en namen ze de controle over hun situatie. In de laatste oorlogsdagen sloten verzetsstrijders zich aan bij de geallieerde opsporingsdiensten, waarbij zowel idealisten als degenen met contacten met de bezetter betrokken waren. Als opsporingsambtenaren beheersten zij de situatie, zolang hun schimmige deals verborgen bleven. De misstanden kwamen aan het licht met schandalen rond het Bureau Nationaal Veiligheid, waar een selecte groep zich bezighield met zwarthandel, chantage en het helpen van zware collaborateurs zoals Andries Riphagen naar Latijns-Amerika. Dit onderzoek is een vervolg op eerdere publicaties die de rol van inlichtingendiensten en het verzet in deze kwesties belichten.