Jolande Withuis Bücher

Die Realität von Julianas Leben ist hinter einer Reihe von immer wiederholten Klischees verschwunden. Ein Beispiel dafür ist, dass sie die Kriegsjahre in Kanada als eine „gewöhnliche Hausfrau und Mutter“ verbrachte, die sich vor allem mit der Erziehung ihrer Kinder beschäftigte und deren Beitrag zum Kampf gegen die Nazis aus Stricken, Blutspenden und dem Verkauf von Second-Hand-Waren im Rotkreuz-Laden bestand. Die Soziologin Jolande Withuis zeigt in diesem Vorabdruck, ein Kapitel aus ihrer kommenden Biografie über Juliana, dass dieses zuckersüße Bild der damaligen Kronprinzessin nicht gerecht wird. Juliana beschränkte sich nämlich keineswegs auf solche tugendhaften Damenbeschäftigungen, sondern spielte eine wichtige Rolle bei der Schaffung von Wohlwollen in den Vereinigten Staaten und anderswo. Sie hielt zahlreiche Reden, sprach ermutigend mit Soldaten und knüpfte enge Kontakte zum amerikanischen Präsidenten Franklin Roosevelt und vor allem zu dessen Frau Eleanor.

Juliana (1909-2004) was een door velen geliefde vorstin; niettemin weten we weinig van haar persoonlijk leven. Na een afgeschermde jeugd in de benauwenis van het hof en na haar opbloei tijdens haar verblijf in Canada gedurende de Tweede Wereldoorlog, waarbij ze zich veel actiever inzette voor de geallieerde zaak dan veelal wordt gedacht, begon Juliana in 1948 vol ambitie aan haar ‘zware maar mooie’ taak. De competente prinses werd evenwel algauw geconfronteerd met grote persoonlijke en politieke teleurstellingen en haar regeringsperiode werd getekend door een reeks van crises. Juliana’s blijvende liefde voor prins Bernhard, die in 1936 als haar bevrijder uit de hemel was gevallen, werd haar achilleshiel. Hij bracht haar bijna ten val.Juliana was grillig en gretig; gelovig en goedgelovig. Gewoon was ze in elk geval niet. Ze moest functioneren in een wereld van zich vaak superieur voelende mannen. En zoals ze zich tegen allerlei andere conventies verzette, verzette Juliana zich van jongs af aan tegen de achterstelling van vrouwen.Niet eerder verscheen een zo uitgebreide, op wetenschappelijk onderzoek gebaseerde biografie van de vorstin die velen beschouwen als ‘onze’ koningin. Withuis kon haar werk baseren op brieven en ander nooit eerder gepubliceerd privémateriaal. Daarmee schreef ze niet alleen een intieme en indringende levensgeschiedenis, maar ook een portret van een veelbewogen eeuw.

De bekende schaakjournalist Berry Withuis (1920-2009) werd grootgebracht in een gereformeerd gezin. Als twaalfjarige raakte hij zijn geloof in God kwijt. Later werd hij communist en redacteur van het dagblad De Waarheid. Zijn dochter Jolande (1949) groeide op met haar vaders politieke overtuiging, maar ontwikkelde zich als volwassene tot een vermaard critica van het communisme.Die breuk met haar afkomst opende voor Withuis de weg naar het schrijverschap en de wetenschap, maar leidde tegelijkertijd tot een verwijdering tussen haar en haar vader. Na zijn dood kon ze zich er niet bij neerleggen dat de man die zij als kind had vereerd, zich als persoon nauwelijks had laten kennen. Met behulp van onder meer zijn BVD-dossier reconstrueert ze in Raadselvader zijn levensgeschiedenis.Withuis' scherpe en ontroerende ontleding van de verhouding tot haar vader weerspiegelt onze recente wereldgeschiedenis en biedt de lezer een blik van binnenuit op de Koude Oorlog: "Ik was vijf en wist: wij zijn de vijand.'