Bas Heijne Reihenfolge der Bücher (Chronologisch)

Wat is waar - wat de feiten je vertellen of wat je wilt geloven? Wie ben je - een vrij individu of zoek je houvast in de groep? We begrijpen steeds beter hoe de mens in elkaar steekt, waarom we in hokjes denken en liever samen zijn met gelijkgestemden dan met vreemden. Mensen zijn gemakkelijk te manipuleren, vooral via sociale media en door politici. In dit werk onderzoekt de gelauwerde essayist en columnist Bas Heijne de twee grote obsessies van onze tijd: waarheid en identiteit. Hij stelt belangrijke vragen over solidariteit in een steeds meer versplinterde wereld, waar het algemeen belang vaak ondergeschikt is aan het eigenbelang. Dit scherpzinnige, persoonlijke essay biedt inzicht in hoe je mens kunt zijn in een gepolariseerde samenleving. Bas Heijne (1960) heeft eerder essays geschreven zoals Onredelijkheid, Moeten wij van elkaar houden en Onbehagen, en is verbonden aan NRC Handelsblad. In 2017 ontving hij de P.C. Hooft-prijs voor zijn oeuvre. Zijn werk biedt een vernieuwende impuls aan de maatschappelijke betekenis van literatuur en combineert het denken van een denker met de nieuwsgierigheid van een lezer, zoals vermeld in het juryrapport van de P.C. Hooft-prijs.

In seinem Kultbuch Eine kurze Geschichte der Menschheit erklärte Yuval Noah Harari, wie unsere Spezies die Erde erobern konnte. In Homo Deus stößt er vor in eine noch verborgene Welt: die Zukunft. Was wird mit uns und unserem Planeten passieren, wenn die neuen Technologien dem Menschen gottgleiche Fähigkeiten verleihen – schöpferische wie zerstörerische – und das Leben selbst auf eine völlig neue Stufe der Evolution heben? Wie wird es dem Homo Sapiens ergehen, wenn er einen technikverstärkten Homo Deus erschafft, der sich vom heutigen Menschen deutlicher unterscheidet als dieser vom Neandertaler? Was bleibt von uns und der modernen Religion des Humanismus, wenn wir Maschinen konstruieren, die alles besser können als wir? In unserer Gier nach Gesundheit, Glück und Macht könnten wir uns ganz allmählich so weit verändern, bis wir schließlich keine Menschen mehr sind.

Bas Heijne (schrijver, essayist, columnist voor NRC Handelsblad en voormalig presentator van Zomergasten) legt in Onbehagen onze beschaving op de sofa en werpt, met Sigmund Freud in het achterhoofd, een ontluisterend nieuw licht op de huishouding van onze lusten. Freud benoemde het evenwicht tussen het lustprincipe en het realiteitsprincipe: directe behoeftebevrediging versus remmende culturele mores. Alleen: de cultuur in onze tijd lijkt juist vooral gericht op onmiddellijke individuele behoeftebevrediging. Zijn we daarmee onze realiteitszin verloren?

Een halfjaar voor zijn dood sprak Gerrit Komrij de wens uit zijn beschouwingen opnieuw uit te geven: 'zo mooi als die Amerikaanse kleine boekjes'. Bas Heijne maakte een persoonlijk keuze uit de mooiste, de beste, de onverbiddelijkste en de ontroerendste teksten die Komrij in drie decennia schreef.

'Sinds Poe, sinds Dostojevski, sinds de oude, antieke dagen van de thriller, de detective, bestaat er een hechte band tussen de daad (een criminele handeling), degene die deze criminele handeling verricht, en de zoektocht naar de dader, of naar diens beweegredenen.' – Manon Uphoff, 'Daad, plek, getuige'In de afgelopen tien jaar heeft Anthos|Literaire Thrillers laten zien dat de grens tussen thrillers en literatuur een denkbeeldige is. Speciaal voor Stervensuur schreven acht literaire auteurs een spannend verhaal, waarbij sommige voor het eerst in de huid van een thrillerauteur kropen. Bas Heijne verzorgde de inleiding van deze bijzondere bundel, en voorziet de discussie over de vraag of thrillers literair kunnen zijn van kritisch commentaar.

Toespraken van de PvdA-politicus, burgemeester van Amsterdam, over het thema van sociale cohesie.

Schetsen over (opera)zangers.