Józef Ignacy Kraszewski war ein polnischer Schriftsteller und Journalist, der ein umfangreiches literarisches Erbe hinterließ. Er ist besonders bekannt für seine epische Romanserie, die sich der polnischen Geschichte widmet und neunundzwanzig Werke umfasst. Seine Werke zeichnen sich durch ein tiefes Interesse an der Vergangenheit aus und gelten als bedeutender Beitrag zur polnischen Literatur, oft verglichen mit anderen Größen wie Henryk Sienkiewicz.
Powieściowa kronika dziejów Polski przedchrześcijańskiej ukazująca proces kształtowania się państwa polskiego i objęcia władzy przez legendarnego Piasta. Z epickim rozmachem autor odtwarza życie codzienne i obyczaje Słowian, nawiązując do staropolskich podań i legend.
Tragiczne dzieje małżeństwa Cygana Tumrego i chłopki Motruny. Mimo zawziętej walki o zapewnienie bytu sobie i żonie konsekwentna dyskryminacja dziewczyny przez rodzinę i całą społeczność wiejską doprowadza młodą parę do skrajnej nędzy i samobójstwa Cygana. Do ich klęski przyczynia się także obojętność dworu, którego reprezentantem jest zblazowany dziedzic, zakochany w pięknej Cygance, Azie. Szczęście udaje się znaleźć dopiero córce Tumrych, Marysi... Powieść znakomicie napisana, odznacza się przejmującą wiernością szczegółu oraz realizmem w odmalowaniu obyczaju cygańskiego i chłopskiego.
Dieses Buch ist die thematische Fortsetzung zu "Gräfin Cosel". Es behandelt die letzten Jahre Augusts II. und das Leben seines Sohnes Friedrich. Der Page Brühl ist durch Intrigen zum Finanzminister und engster Vertrauter des Königs emporgestiegen. Seine ärgsten Gegner läßt er auf der Burg Königstein festsetzen. Kraszewski nimmt eindeutig Stellung gegen den Feudalabsolutismus und tritt für das unterdrückte Volk ein. Während in "Gräfin Cosel" die historischen Zusammenhänge nur angedeutet werden, bestimmen sie in diesem Roman die Handlung