Kaliszewska Iwona Bücher

"This book explores what it means to support Sharia in twenty-first-century North Caucasus. Who are 'the terrorists' in Dagestan and how do they cope with the fight against terrorism?"--

Nie byli ani chłopami pańszczyźnianymi, ani panami – przez wieki żyli i pracowali na swoim, mimo zmieniającej się władzy. To drobna szlachta zamieszkująca pogranicze Mazowsza i Podlasia. Maciej Falkowski pozwala nam zajrzeć do ich świata, oferując nową perspektywę na historię dziewiętnasto- i dwudziestowiecznej Polski. Wspomnienia autora z dzieciństwa, kiedy słuchał opowieści babci, przypominają filmowe obrazy: „Ruski” grający na bałałajce, piękna lalka podarowana przez Żydówkę, a także dramatyczne wydarzenia z 1939 roku, kiedy wieś stanęła w ogniu. Z biegiem lat te wspomnienia zaczęły tworzyć spójną narrację o trzech pokoleniach prostych ludzi żyjących w pierwszej połowie XX wieku na tym pograniczu. Autor dostrzega, że te historie są osadzone nie tylko w kontekście historycznym, ale także lokalnym, co warto zrozumieć i przekazać innym. Region, który opisuje, nie istnieje na mapach, lecz w tożsamości mieszkańców Zambrowa, Wysokiego Mazowieckiego i Łomży, gdzie Mazowsze spotyka Podlasie. Specyfika tego miejsca w dużej mierze wynika z obecności drobnej szlachty, która od wieków gospodaruje na swoim, związaną z ziemią i Kościołem katolickim, zamkniętą na świat zewnętrzny. To o niej i jej potomkach opowiada ta książka.

Kraj, w którym ludzie od ponad trzech dekad żyją w lockdownie, to Armenia. Z powodu zamkniętych granic z Turcją i Azerbejdżanem, konfliktu o Górski Karabach, uzależnienia od Rosji oraz trudnej sytuacji gospodarczej, Armenia jest izolowana na arenie międzynarodowej. Ta izolacja ma także silny wymiar mentalny, tworząc nieprzekraczalną granicę między Ormianami a resztą świata. Książka ta przybliża skomplikowaną historię Armenii oraz tożsamość Ormian. Maciej Falkowski, który przez lata poznawał Armenię, dzieli się fascynującymi opowieściami o jej przeszłości i teraźniejszości. Opisuje stolicę i prowincję, politykę oraz codzienne życie, a także Górski Karabach, będący kością niezgody z Azerbejdżanem. Przynosi historie z wschodniej Turcji, Gruzji, Rosji, Bliskiego Wschodu, dawnych Kresów Wschodnich, Wenecji i innych miejsc, gdzie los Ormian się splatał. Książka nie tylko opowiada o Armenii, ale także ukazuje, jak historia definiuje współczesność, skłaniając do refleksji nad odpowiedzialnością elit za losy zwykłych ludzi oraz wpływem ideologicznych wizji na ich życie.