W latach 1945–1989 diecezję warmińską kierowali ks. Teodor Bensch, ks. Wojciech Zink, ks. Stefan Biskupski, bp Tomasz Wilczyński, bp Józef Drzazga, bp Józef Glemp, bp Jan Obłąk i bp Edmund Piszcz. Książka przedstawia ich reakcje na kluczowe decyzje władz państwowych, które wpływały na działalność Kościoła oraz na relacje między państwem a Kościołem. Analizowany jest stosunek biskupów do ruchu „księży patriotów” oraz organizacji katolickich kontrolowanych przez władze. Odtworzono charakter korespondencji i rozmów z przedstawicielami aparatu partyjno-państwowego. Opisano także relacje rządców diecezji z działaczami NSZZ „Solidarność” oraz innymi strukturami opozycyjnymi. Szczególną uwagę poświęcono biskupom w kontekście ogólnopolskich wydarzeń, takich jak protesty robotnicze w grudniu 1970 r. i czerwcu 1976 r., nowelizacja konstytucji, zmiany władzy PRL, strajki z lata 1980 r., powstanie NSZZ „Solidarność”, wprowadzenie stanu wojennego oraz wybory parlamentarne z 1989 r. Ujęto również sprawy regionalne, takie jak administracja kościelna diecezji, budowa seminarium duchownego, strajk w Olsztyńskich Zakładach Graficznych, internowanie lokalnych działaczy opozycji, powołanie Klubu Inteligencji Katolickiej oraz śmierć studenta Marcina Antonowicza.
