Andrzej Wajda Bücher

Raskolnikow entstammt einer verarmten bürgerlichen Familie. In der schrankähnlichen Enge seines Zimmers ist der »euklidische Verstand«, der der Diener des Lebens sein sollte, zum Herrscher geworden. Raskolnikow ist Utilitarist. Um eines naturgemäß unklar gefaßten Begriffs des wissenschaftlichen oder sozialen Fortschritts willen, scheint es ihm erlaubt, eine alte Wucherin, die »nicht besser als eine Laus ist«, zu töten und mit dem geraubten Geld sein Studium zu finanzieren. Sein Herz wehrt sich ebenso wie sein Unterbewußtsein gegen die geplante Tat, doch von sozialer Not gedrängt und gefangen in lebensfeindlichen Ideen, wird er zum Mörder. Das Delirium und die grenzenlose Einsamkeit, die dem Verbrechen folgen, lassen ihn erkennen, daß die Funktionen des »euklidischen Verstandes« nicht die einzige bestimmende Dimension der menschlichen Persönlichkeit ausmachen. Leidvoll, aber bereichert durch die einfühlsame Scharfsicht des Untersuchungsrichters Porfirij und durch die frisch erwachte Liebe zu Sonja Marmeladowa, erfährt er, daß der Weg aus der Vereinsamung nur über Geständnis und Strafe führen kann. Auch wenn die »Reue« ihm eher fremd ist, die Liebe errettet ihn schließlich.

Z wielkim wzruszeniem przyjęłam decyzję o wydaniu notatek Andrzeja Wajdy, mojego męża. Dziękuję wydawcy, panu Andrzejowi Nowakowskiemu, oraz profesorowi Tadeuszowi Lubelskiemu za przygotowanie zapisków z lat 1942-2016. Szczególne podziękowania kieruję do pani Agnieszki Morstin za jej zaangażowanie w tę pracę. Notatki te będą interesujące dla przyjaciół i osób zainteresowanych jego życiem i twórczością. Dla mnie będą często niespodzianką, ponieważ choć wiedziałam, że Andrzej pisał i rysował, nigdy nie czytałam jego notesów. Andrzej Wajda, który zaczął prowadzić codzienne notatki w 1942 roku, regularnie zapisywał swoje myśli od września 1948, wzbogacając je rysunkami aż do śmierci. To prawie siedemdziesiąt lat systematycznej diarystyki, bezprecedensowe osiągnięcie. Początkowo notatki służyły mu do zapisywania pomysłów, ale z czasem stały się świadectwem jego życia i twórczości. Wajda pisał tak, jak żył, pracując nad sobą jako twórca. Lektura tych czterech tomów pozwala nam poznać go z innej perspektywy, jako autora, który nieustannie projektuje strategie twórcze i rejestruje doświadczenia z życia codziennego. Obserwujemy, jak młodzieńcze zmagania Wajdy przekształcają się w twórczość, która czyni go jednym z najważniejszych artystów swojego czasu. Notatki zostały opracowane przez Tadeusza Lubelskiego i Agnieszkę Morstin.