Gospodinow Georgi Bücher

Ta powieść to literacka monografia najdelikatniejszego ludzkiego daru – zmysłu czasu i jego przemijania. Nowa powieść jednego z najgłośniejszych pisarzy europejskich, laureata Nagrody Angelusa, to sentymentalna podróż, w której przeszłość staje się remedium na problemy teraźniejszości. Gaustyn, osobliwy wynalazca, wędruje w czasie, realizując swoją ideę niesienia pomocy w wyjątkowej klinice przeszłości w Szwajcarii, stworzonej dla osób cierpiących na Alzheimera. Pacjenci mogą wybierać spośród dekad XX wieku, aby odnaleźć swoją bezpieczną przestrzeń. Kuracja przyciąga nie tylko chorych, ale także tych, którzy pragną powrócić do szczęśliwych chwil, odblokowując ich wspomnienia i przywracając czas, w którym czuli spokój. W tym samym czasie europejscy przywódcy organizują ponadnarodowe referendum dotyczące wyboru wspólnej przeszłości, zadając pytania o sens spoglądania wstecz i o to, jak zyskać czas w obliczu deficytu przyszłości. Georgi Gospodinow, bułgarski pisarz, poeta i dramaturg, jest autorem wielu nagradzanych książek, a jego najnowsza powieść zdobyła prestiżowe włoskie wyróżnienie Premio Strega Europeo.

Der Erzähler von Georgi Gospodinovs zweitem Roman leidet an übergroßer Empathie: er kann und muss sich in alles und jeden einfühlen und erlebt dann, was diese anderen erleben – ob das nun sein Großvater am Beginn des 20. Jahrhunderts war, der kleine in ein Labyrinth weggesperrte Minotauros oder eine Schnecke, die gerade verschluckt wird. Aber auch, dass die Zeit unwiederbringlich vergeht, macht ihm zu schaffen; und er geht mit Zeitkapseln dagegen vor: Behälter, in die alles hineinkommt, was für die Gegenwart wichtig ist. Aber was ist wichtig? Zu diesem Zweck wiederum müssen Listen angelegt werden, eine im alten Ostblock bei Kindern und Jugendlichen ohnehin beliebte Praxis … Aus zahlreichen kurzen poetischen Kapiteln komponiert Gospodinov einen melancholischen Roman, der – wie oft bei Melancholikern – amüsiert und überrascht, und unterstreicht damit nachhaltig seinen weltliterarischen Rang. Seine Vergegenwärtigung altgriechischer Mythen ist ebenso denkwürdig wie seine Erinnerung an 40 Jahre bulgarischen Kommunismus. Und dass das Festhalten des gegenwärtigen Augenblicks eine vergebliche Aufgabe ist: es hindert ihn nicht daran, sich dieser Aufgabe von Seite zu Seite immer wieder neu zu stellen.

Georgi Gospodinow to jeden z najbardziej cenionych bułgarskich pisarzy po 1989 roku. Wydał zbiory wierszy, w tym „Lapidarium” (1992) oraz „Tam, gdzie nie jesteśmy” (2016). Jego debiutancka powieść „Powieść naturalna” (1999) zdobyła uznanie, a książka doczekała się dwunastu wznowień i została przetłumaczona na ponad dwadzieścia języków, w tym na polski. Powieść „Fizyka smutku” (2012) przyniosła mu liczne nagrody, w tym „Hristo Danow” oraz szwajcarską nagrodę literacką im. Jana Michalskiego. Był finalistą wielu prestiżowych nagród literackich. Gospodinow wydał także zbiory opowiadań, takie jak „I inne historie” (2001) oraz „O, Henry” (2007), a jego twórczość znalazła się w międzynarodowych antologiach. Angielska wersja „I inne historie” była nominowana do Nagrody im. Franka O’Connora, a na podstawie opowiadania „Ślepa Wajsza” powstał krótkometrażowy film animowany, nominowany do Oscara. Autor stworzył również „Wieczną muchę” (2011) oraz „Wesela zwierząt i rzeczy” (2015). W dziedzinie dramaturgii napisał sztuki, które zdobyły nagrody „Ikar” i „Askeer”, a jedna z nich była wystawiana w Nowym Jorku.